Cyberspace wprowadzi w pierwszym kwartale 2026 roku funkcję głosowania na kandydatów jako uniwersalne narzędzie do podejmowania decyzji personalnych w społecznościach: od grup tematycznych i lokalnych, przez organizacje pozarządowe, po instytucje i firmy. Funkcja ma działać w sposób prosty dla uczestników, a jednocześnie dawać administratorom kontrolę nad zasadami, prywatnością i wiarygodnością procesu.

1) Jedno narzędzie – wiele zastosowań

Głosowanie na kandydatów nie jest tylko „wyborem przewodniczącego”. Ten sam mechanizm można wykorzystać do:

• wyboru koordynatora działań w społeczności,

• wyboru zarządu, rady, komisji lub lidera projektu,

• naboru do zespołu roboczego,

• wyboru reprezentanta organizacji,

• przyznania mandatów (np. kilku miejsc w zespole lub radzie),

• potwierdzenia kandydatury w trybie „popieram / przeciw”.

Dzięki temu każda grupa lub instytucja może uruchomić proces dopasowany do swojego statutu i realnych potrzeb, bez tworzenia osobnych narzędzi.

2) Widżet głosowania w aktywnościach grupy – szybkie i czytelne decyzje

Głosowanie pojawia się w grupie jako czytelny widżet, który łączy w jednym miejscu:

• tytuł i krótki opis wyborów,

• status procesu (zaplanowane / aktywne / zakończone / wstrzymane / unieważnione),

• czas do końca (albo tryb bezterminowy),

• informację o prywatności i kanale wyników,

• kartę grupy/organizacji (żeby było jasne „gdzie” odbywa się wybór),

• listę kandydatów z możliwością oddania głosu.

Uczestnik nie musi „wchodzić w ustawienia” – widzi najważniejsze informacje i może od razu wykonać akcję.

3) Kandydaci: nominacja, akceptacja i moderacja

Proces kandydowania jest zaprojektowany tak, aby dało się go kontrolować bez chaosu:

• kandydat może zostać zaproszony/nominowany,

• kandydat może zaakceptować lub odrzucić nominację,

• administrator może zatwierdzać, odrzucać lub usuwać kandydatów,

• lista kandydatów może być budowana z członków grupy (wyszukiwarka po nazwie lub hashu).

To pozwala prowadzić wybory w sposób uporządkowany – szczególnie ważne w organizacjach i instytucjach, gdzie lista osób musi być formalnie właściwa.

4) Wybór jednej osoby albo wielu mandatów

Cyberspace wspiera dwa najczęstsze scenariusze:

• Wybór 1 osoby – klasyczne wybory przewodniczącego/koordynatora/lidera.

• Wybór wielu osób – głosowanie z liczbą mandatów (np. wybieramy 3 osoby do zespołu).

Dla uczestnika to proste: system pokazuje ile głosów/mandatów ma do dyspozycji i pilnuje limitów.

5) Metody rozstrzygnięcia: większość oraz RCV

W zależności od charakteru wyborów można zastosować:

• większość (wygrywa największa liczba głosów),

• RCV (głosowanie preferencyjne) – użyteczne, gdy kandydatów jest wielu i chcemy ograniczyć efekt „rozproszenia głosów”.

To ważne szczególnie dla instytucji i większych organizacji, gdzie wybór ma być jak najbardziej reprezentatywny.

6) Remis: status quo albo dogrywka top-2

W przypadku remisu system może działać według ustalonej reguły:

• Brak wyboru (status quo) – decyzja nie przechodzi, potrzeba nowej procedury.

• Dogrywka top-2 – automatycznie przewidywana jako kolejny etap, gdy organizacja chce koniecznie uzyskać rozstrzygnięcie.

7) Quorum i automatyczne zakończenie

Dla procesów formalnych kluczowe jest quorum, dlatego Cyberspace umożliwia:

• włączenie quorum jako warunku ważności,

• automatyczne zakończenie głosowania po spełnieniu warunku, np.:

  • po osiągnięciu określonej liczby głosów,

  • po osiągnięciu quorum,

  • po czasie i quorum (głosowanie kończy się dopiero, gdy oba warunki są spełnione).

To redukuje ręczną pracę administratora i pozwala uniknąć przeciągania głosowań „w nieskończoność”.

8) Migawka uprawnionych: uczciwe zasady od startu

Cyberspace zakłada, że uprawnieni do głosowania to członkowie grupy (firmy, organizacji lub instytucji) w momencie startu. Dzięki temu działa mechanizm „migawki”:

• lista uprawnionych jest zamrożona na start,

• późniejsze dołączenie do grupy nie daje automatycznie wpływu na trwający proces,

• minimalizuje to ryzyko manipulacji „dopisaniem” osób w trakcie.

To jedna z najważniejszych funkcji dla wyborów w organizacjach i instytucjach.

9) Prywatność głosu: jawne, pseudonimowe, anonimowe i blockchain

W zależności od potrzeb społeczności można ustawić tryb prywatności:

• Jawne – głos może być powiązany z kontem (dla uprawnionych).

• Pseudonimowe – w aplikacji widoczny jest pseudonim/hash zamiast danych osobowych.

• Anonimowe – brak informacji kto głosował, widać tylko wyniki.

• Blockchain – anonimowo w aplikacji, z możliwością późniejszej weryfikacji w protokole / eksploratorze (po zakończeniu).

To pozwala dopasować proces zarówno do grup nieformalnych, jak i do organizacji, które muszą trzymać standardy prywatności i compliance.

10) Zmiana głosu: włączona albo zablokowana

Autor procesu decyduje, czy uczestnicy mogą zmienić głos:

• wyłączone – po oddaniu głosu jest blokada,

• włączone – głos można aktualizować do końca, a system liczy ostatni zapis.

W praktyce organizacje często wolą blokadę, a społeczności projektowe czasem wybierają elastyczność.

11) Wyniki: kanał „na żywo”, „ograniczone” albo „mail”

W Cyberspace wyniki mają osobny, prosty model:

• Na żywo – wyniki mogą być widoczne w aplikacji.

• Ograniczone – wyniki w aplikacji są uproszczone (np. procenty bez szczegółów).

• Mail – brak podglądu wyników w aplikacji; użytkownicy otrzymują wyniki oraz linki po zakończeniu.

To rozwiązanie jest szczególnie przydatne w instytucjach, które chcą uniknąć „efektu sondażu w trakcie” i presji społecznej.

12) Weryfikacja kandydatów i zaufanie procesu

W procesach publicznych i instytucjonalnych kluczowe jest zaufanie. Dlatego profile kandydatów mogą pokazywać:

• tarcze weryfikacji (np. weryfikacja dokumentem tożsamości wysyłanym do administracji platformy lub przez mObywatel),

• opcjonalnie także Cyfrową Aurę jako dodatkową warstwę informacji o koncie – więcej cyfrowych aurach można przeczytać w linku w komentarzu.

Wynik: uczestnicy mają czytelny sygnał, że kandydat jest realną osobą i przeszedł określony poziom weryfikacji.

13) „Zasady” i przejrzystość: szybkie wyjaśnienie i szczegóły

Każde głosowanie ma sekcję „Zasady”, która:

• pokazuje krótkie, zrozumiałe zdanie opisujące procedurę,

• pozwala wejść w szczegóły (quorum, metoda, remis, prywatność, czas, liczba uprawnionych),

• umożliwia eksport/audit (w trybie docelowym: protokół i historia zdarzeń).

To ważne, bo większość konfliktów w wyborach wynika nie z samego wyniku, tylko z niejasnych reguł.

14) Reakcja na nadużycia: wstrzymanie i unieważnienie

W organizacjach i instytucjach musi istnieć bezpiecznik. Moderator/administrator może:

• wstrzymać głosowanie,

• unieważnić proces wraz z krótkim powodem.

To nie jest „fajerwerk”, tylko element realnego zarządzania sytuacjami spornymi.

Podsumowanie

Głosowanie na kandydatów w Cyberspace będzie połączeniem prostoty dla uczestników i kontroli dla autorów procesu. Najważniejsze cechy to: nominacja i akceptacja kandydatów, wybór jednej lub wielu osób, różne metody rozstrzygnięcia, quorum i auto-zakończenia, prywatność i kanały wyników oraz mechanizmy zaufania oparte o weryfikację.