Ordynacja obecnie cz.1

  • Ordynacja obecnie cz.1

    Opublikowane przez Polska Loteria Sejmowa w dniu 8 lipca, 2026 o 9:44 am

    Należy rozpocząć dyskusję nad nową ordynacją wyborczą, tą którą mieliby wprowadzić nasi zadaniowi posłowie i myślę, że trzeba rozpocząć raczej nie od tego co chcemy, a najpierw przeanalizować co obecnie mamy. Naszą ordynację obecnie określają zapisy w tych aktach prawnych:

    – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej,

    – Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy,

    – Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym,

    – Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym,

    – Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych,

    – Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji,

    – Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności,

    – Ustawa z dnia9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora.

    W związku z tym należałoby po kolei rozpatrywać zapisy dotyczące tej materii i tak:

    Art. 62 Konstytucji RP

    1. Obywatel polski ma prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów i przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat.

    2. Prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, które prawomocnym orzeczeniem sądowym są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych.

    Omówienie ust. 1

    „Obywatel polski…”

    Prawo głosowania przysługuje wyłącznie obywatelom polskim.

    Oznacza to, że:

    cudzoziemiec mieszkający w Polsce nie ma konstytucyjnego prawa głosować w wyborach do Sejmu, Senatu ani na Prezydenta,

    wyjątki dotyczące np. wyborów lokalnych dla obywateli UE wynikają z prawa europejskiego i ustaw, a nie z tego artykułu Konstytucji.

    „…ma prawo udziału w referendum…”

    Konstytucja zrównuje prawo udziału w referendum z prawem głosowania w wyborach.

    To oznacza, że:

    referendum jest jedną z podstawowych form sprawowania władzy przez Naród,

    nie jest „gorszym” instrumentem niż wybory.

    To ważne, ponieważ rozwija zasadę z art. 4 Konstytucji, zgodnie z którą Naród sprawuje władzę przez przedstawicieli lub bezpośrednio.

    „…oraz prawo wybierania…”

    To tzw. czynne prawo wyborcze.

    Oznacza ono wyłącznie prawo oddania głosu.

    Nie oznacza prawa kandydowania. Prawo kandydowania (bierne prawo wyborcze) reguluje później art. 99 (dla parlamentu) i art. 127 (dla Prezydenta).

    „Prezydenta RP, posłów, senatorów i przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego”

    Konstytucja wymienia wszystkie podstawowe wybory powszechne:

    Prezydenta,

    posłów,

    senatorów,

    radnych samorządowych.

    Warto zauważyć, że nie ma tu mowy o wyborach do Parlamentu Europejskiego, ponieważ Konstytucja z 1997 r. powstała przed przystąpieniem Polski do UE.

    „…jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat.”

    To oznacza, że:

    jeżeli 18. urodziny przypadają w dniu wyborów – można głosować,

    jeżeli dzień później – nie.

    Nie ma znaczenia godzina urodzenia ani godzina zamknięcia lokalu wyborczego.

    Omówienie ust. 2

    Konstytucja wymienia wyczerpująco trzy przypadki utraty prawa głosu.

    1. Ubezwłasnowolnienie

    Osoba prawomocnie ubezwłasnowolniona przez sąd traci czynne prawo wyborcze.

    2. Pozbawienie praw publicznych

    Jest to środek karny orzekany przez sąd za najcięższe przestępstwa.

    3. Pozbawienie praw wyborczych

    To również środek orzekany przez sąd w przypadkach przewidzianych przez prawo.

    Co wynika z art. 62?

    Bardzo istotna rzecz.

    Konstytucja nie pozwala ustawodawcy wymyślać nowych powodów, dla których obywatel nie mógłby głosować.

    Przykładowo, zwykłą ustawą nie można wprowadzić przepisu:

    że głosować mogą tylko osoby płacące podatki,

    tylko osoby z wykształceniem średnim,

    tylko osoby mieszkające w Polsce od 5 lat,

    tylko osoby do 70. roku życia.

    Byłoby to sprzeczne z Konstytucją, ponieważ art. 62 zawiera zamknięty katalog ograniczeń prawa wyborczego.

    Ten artykuł mówi jedynie kto ma prawo głosować. Nie mówi natomiast:

    jak liczyć głosy,

    ilu ma być posłów,

    czy wybory mają być proporcjonalne czy większościowe,

    jak mają wyglądać okręgi wyborcze.

    Te kwestie regulują dopiero kolejne artykuły Konstytucji, przede wszystkim art. 96 (Sejm) i art. 97 (Senat).

    Polska Loteria Sejmowa odpowiedział 10 godzin, 43 minuty temu 1 Użytkownik · 0 Odpowiedzi
  • 0 Odpowiedzi

Przepraszamy, nie znaleziono odpowiedzi.

Zaloguj się, aby odpowiedzieć.