Ordynacja obecnie cz.3

  • Ordynacja obecnie cz.3

    Opublikowane przez Polska Loteria Sejmowa w dniu 8 lipca, 2026 o 10:38 am

    Przejdźmy do art. 97 Konstytucji RP, który reguluje wybory do Senatu.

    Art. 97

    1. Senat składa się ze 100 senatorów.

    2. Wybory do Senatu są powszechne, bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym.

    To bardzo krótki artykuł, ale jego treść ma ogromne znaczenie.

    Ustęp 1„Senat składa się ze 100 senatorów.”

    Tak jak w przypadku Sejmu, liczba senatorów jest określona w Konstytucji. Nie można jej zmienić zwykłą ustawą.

    Ustęp 2 – zasady wyborów

    Zwróć uwagę, że Konstytucja wymienia tylko trzy zasady:

    powszechność,

    bezpośredniość,

    tajność.

    Czego tu brakuje?

    W porównaniu z art. 96 brakuje dwóch słów:

    „równe”,

    „proporcjonalne”.

    Ponieważ Konstytucja nie nakazuje, aby wybory do Senatu były proporcjonalne ustawodawca miał swobodę wyboru systemu wyborczego do Senatu.

    do 2011 r. obowiązywały okręgi wielomandatowe,

    od 2011 r. wprowadzono 100 jednomandatowych okręgów wyborczych.

    A dlaczego nie ma słowa „równe”?

    To zagadnienie budziło spory wśród prawników.

    Brak wyraźnego wskazania zasady równości oznacza, że Konstytucja nie nakłada takiego samego wymogu jak przy wyborach do Sejmu.

    Nie oznacza to jednak, że można dowolnie różnicować wartość głosów. Nadal obowiązują ogólne zasady demokratycznego państwa prawnego i zasada równości obywateli wynikająca z art. 32 Konstytucji.

    Przykładowo:

    nie można przyznać mieszkańcom jednego województwa dwóch głosów, a innego jednego,

    nie można uzależnić prawa głosu od majątku czy wykształcenia.

    Natomiast ustawodawca ma większą swobodę w wyznaczaniu okręgów niż w przypadku wyborów do Sejmu.

    Co oznacza „bezpośrednie”?

    Tak samo jak przy wyborach do Sejmu.

    Oddajesz głos bezpośrednio na konkretnego kandydata.

    W obecnym systemie wygrywa kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów w swoim jednomandatowym okręgu.

    Co oznacza „tajne”?

    Tak samo jak przy wyborach do Sejmu.

    Nikt nie może kontrolować, na kogo zagłosowałeś.

    Co wynika z art. 97?

    Konstytucja nie nakazuje, aby Senat był wybierany w jednomandatowych okręgach.

    Ale również nie zakazuje systemu proporcjonalnego.

    Oznacza to, że zwykłą ustawą można byłoby zmienić system wyborów do Senatu, np.:

    przywrócić okręgi wielomandatowe,

    wprowadzić ordynację proporcjonalną,

    zastosować inny system większościowy.

    Nie byłaby do tego potrzebna zmiana Konstytucji, o ile nadal zachowane byłyby konstytucyjne zasady: powszechność, bezpośredniość i tajność.

    Ciekawa różnica między Sejmem a Senatem

    Sejm – Konstytucja szczegółowo określa charakter wyborów (w tym wymaga proporcjonalności).

    Senat – Konstytucja pozostawia ustawodawcy znacznie większą swobodę co do sposobu wyboru senatorów.

    jan odpowiedział 9 godzin, 12 minuty temu 2 Użytkownicy · 1 Odpowiedz
  • 1 Odpowiedz
  • jan

    Członek
    8 lipca, 2026 o 11:15 am

    Jak dla mnie Senat to zbędna izba zadumy. Z sejmu powinny wychodzić ustawy już należycie dopracowane w trakcie debaty sejmowej i doprecyzowane trafiać bezpośrednio do podpisu prezydenta. Oczywiście znakomicie by było, aby zgodnie z założeniami demokracji bezpośredniej miała taka ustawa odpowiednie vacatio legis, abyśmy mogli zadecydować w jakiejś aplikacji np. tu na csp, czy takowe rozwiązanie prawne ma wejść w życie 👍

Zaloguj się, aby odpowiedzieć.